Aptomat — tên gọi phổ biến tại Việt Nam cho CB (Circuit Breaker – Cầu dao tự động) — là thiết bị bảo vệ điện không thể thiếu trong bất kỳ công trình điện nào. Không giống cầu chì một lần dùng rồi thay, aptomat có thể tự reset và dùng lại nhiều lần.
Aptomat hoạt động như thế nào?
Bên trong aptomat có 2 cơ chế bảo vệ:
- Bảo vệ quá tải (nhiệt): Tấm bimetal cong khi nóng lên do dòng cao, kéo cần ngắt. Thời gian tác động từ vài giây đến vài phút tùy mức quá tải.
- Bảo vệ ngắn mạch (điện từ): Khi ngắn mạch, dòng điện rất lớn tạo từ trường kéo cần ngắt tức thời trong vài mili giây.
Phân loại aptomat phổ biến
- MCB (Miniature Circuit Breaker): 1–4 pha, dòng từ 6A đến 125A. Dùng trong tủ điện nhà ở, văn phòng.
- MCCB (Molded Case CB): Dòng lớn từ 100A đến 1600A. Dùng cho tủ điện tổng nhà xưởng, tòa nhà.
- ELCB/RCCB (Earth Leakage CB): Thêm chức năng chống rò điện, bảo vệ người khỏi điện giật.
- RCBO: Kết hợp MCB + RCCB trong 1 thiết bị — tiện lợi cho lắp đặt tiết kiệm không gian.
Cách đọc thông số aptomat
- In (Dòng định mức): Dòng điện tối đa thiết bị chịu được liên tục — ví dụ 20A, 32A, 63A.
- Icu/Ics (Khả năng cắt): Dòng ngắn mạch tối đa thiết bị có thể ngắt an toàn — ví dụ 6kA, 10kA, 25kA. Luôn chọn thiết bị có Icu ≥ dòng ngắn mạch tại điểm lắp đặt.
- Đặc tính cắt (B, C, D): Loại C phổ biến nhất cho nhà ở. Loại D dùng cho tải có dòng khởi động lớn như motor.
Lưu ý khi chọn aptomat
- Không mua hàng không rõ nhãn hiệu hoặc giá quá rẻ — aptomat giả không ngắt được khi ngắn mạch, gây cháy nổ.
- Chọn dòng định mức phù hợp: quá lớn → không bảo vệ được dây điện; quá nhỏ → hay trip gây phiền phức.
- Mua từ đại lý chính hãng, kiểm tra tem hologram và số serial.