Tại sao cần dây điện chống cháy?
Trong hỏa hoạn, dây điện thông thường (PVC) cháy và mất khả năng dẫn điện chỉ sau vài phút ở nhiệt độ 200–300°C. Điều này làm mất điện toàn bộ hệ thống an toàn — đèn thoát hiểm tắt, bơm chữa cháy dừng, hệ thống thông báo ngừng. Dây điện chống cháy được thiết kế để duy trì hoạt động dù bị ngọn lửa trực tiếp.
Phân loại theo tính năng
FR (Fire Resistant) — chống cháy
Dây duy trì hoạt động khi có lửa trực tiếp trong thời gian quy định. Cơ chế: lớp mica hoặc ceramic compound bao quanh lõi dây không bị phá hủy ở nhiệt độ cao (đến 950°C).
- Tiêu chuẩn IEC 60331: test ở 750°C trong 3 giờ — dây vẫn dẫn điện
- Ứng dụng: mạch điện cứu hỏa (bơm, đèn thoát hiểm, hệ thống báo cháy)
LSZH / LSOH (Low Smoke Zero Halogen)
Khi cháy: không tạo khói dày, không sinh khí halogen độc (HCl, HBr…). Vỏ làm từ hợp chất polymer không halogen (polyolefin, EVA).
- Tiêu chuẩn IEC 60754 (acid gas), IEC 61034 (smoke density)
- Mật độ khói: độ truyền sáng ≥60% (dây thông thường <10% trong buồng kín)
- Ứng dụng: tòa nhà cao tầng, văn phòng đông người, tàu điện ngầm, tàu biển
FR-LSOH (Fire Resistant Low Smoke Zero Halogen)
Kết hợp cả hai tính năng: vừa duy trì hoạt động khi cháy, vừa không sinh khói độc. Đây là loại cao cấp nhất, bắt buộc trong nhiều hạng mục tòa nhà theo QCVN 06:2022.
Tiêu chuẩn phân loại khả năng lan truyền lửa
| Tiêu chuẩn IEC | Mô tả |
|---|---|
| IEC 60332-1 | Không lan lửa — dây đơn |
| IEC 60332-3-C | Không lan lửa — bó cáp lắp đặt theo chiều đứng |
| IEC 60332-3-A | Khắt khe hơn -C — dùng cho tòa nhà cao tầng, tàu điện |
| IEC 60331-2 | Chống cháy (fire resistant) 750°C, 3 giờ |
Quy định bắt buộc tại Việt Nam
Theo QCVN 06:2022/BXD (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy), TCVN 6613 và hướng dẫn của Bộ Công An:
- Hệ thống báo cháy tự động: dây tín hiệu FR hoặc FR-LSOH
- Đèn sự cố, đèn chỉ dẫn thoát hiểm: cáp FR
- Bơm chữa cháy, thang máy cứu nạn: cáp FR-LSOH hoặc tương đương
- Hành lang, cầu thang thoát hiểm tòa nhà trên 5 tầng: khuyến nghị LSOH
- Tòa nhà chứa nhiều người (trường học, bệnh viện, khách sạn): LSOH hoặc FR-LSOH
Nhận diện và mua dây chống cháy
- Vỏ ngoài thường màu đỏ (FR), màu cam hoặc xanh lá (LSOH) — nhưng màu không phải tiêu chuẩn bắt buộc
- In trên vỏ: ký hiệu FR, FRC, LSOH, LSZH và tiêu chuẩn IEC 60331/60332/60754
- Thương hiệu uy tín: Cadivi, LS-Vina (có dòng FR riêng), Nexans, Prysmian
- Không thay thế bằng dây thường dù giá rẻ hơn — đây là yêu cầu an toàn pháp lý và sinh mạng