Điện 3 pha và 1 pha khác nhau thế nào?
Điện 1 pha (220V) là loại điện sinh hoạt phổ biến trong các hộ gia đình. Điện 3 pha (380V) gồm ba dây nóng, thường dùng cho nhà xưởng, thiết bị công suất lớn hoặc nhà có nhiều thiết bị tải nặng. Câu hỏi nhiều người quan tâm là: dùng điện 3 pha có tiết kiệm và rẻ hơn không?
Về giá điện: 3 pha KHÔNG rẻ hơn cho sinh hoạt
Đây là hiểu lầm phổ biến. Với mục đích sinh hoạt, EVN tính tiền điện dựa trên số kWh tiêu thụ theo bậc thang, không phụ thuộc 1 pha hay 3 pha. Cùng một thiết bị tiêu thụ 100 kWh thì dù chạy điện 1 pha hay 3 pha, tiền điện sinh hoạt vẫn như nhau.
| Tiêu chí | Điện 1 pha | Điện 3 pha (mục đích SH) |
|---|---|---|
| Đơn giá kWh sinh hoạt | Theo bậc thang | Theo bậc thang (như nhau) |
| Tiền điện cùng lượng tiêu thụ | Bằng nhau | Bằng nhau |
| Khả năng tải | Hạn chế | Lớn, ổn định |
Lưu ý: giá điện 3 pha cho mục đích sản xuất, kinh doanh tính theo biểu giá riêng (theo giờ cao/thấp điểm), khác với giá sinh hoạt.
Vậy điện 3 pha có lợi ở đâu?
Điện 3 pha có ưu điểm về kỹ thuật, không phải về giá:
- Tải lớn ổn định: Khi nhà có nhiều điều hòa, bình nóng lạnh, máy bơm lớn chạy cùng lúc, điện 3 pha chia tải đều, giảm sụt áp và quá tải.
- Giảm hao tổn trên đường dây: Truyền tải dòng lớn ổn định hơn 1 pha, dây dẫn cũng có thể nhỏ hơn so với truyền cùng công suất bằng 1 pha.
- Chạy thiết bị 3 pha: Một số máy móc công nghiệp, máy bơm lớn bắt buộc dùng nguồn 3 pha.
Khi nào nên lắp điện 3 pha?
Nên cân nhắc điện 3 pha khi:
- Nhà có tổng tải rất lớn (biệt thự nhiều điều hòa, có hồ bơi, thang máy).
- Kinh doanh, sản xuất có máy móc công suất lớn.
- Điện 1 pha thường xuyên bị sụt áp, đèn nhấp nháy khi bật tải lớn.
Với hộ gia đình bình thường, điện 1 pha là đủ và không cần chuyển sang 3 pha để mong tiết kiệm tiền — vì điều đó không xảy ra. Để giảm tiền điện thực sự, hãy cải thiện hệ số công suất và dùng thiết bị tiết kiệm điện.