Nguồn tổ ong là gì?
Nguồn tổ ong là tên gọi dân gian tại Việt Nam cho loại bộ nguồn DC công nghiệp dạng DIN rail (lắp trên thanh ray DIN 35mm trong tủ điện). Tên “tổ ong” xuất phát từ thiết kế vỏ nhôm dạng lưới tản nhiệt trông giống tổ ong.
Về kỹ thuật, đây là bộ nguồn SMPS (Switched Mode Power Supply) AC/DC, chuyển đổi điện áp lưới AC 220V → DC 24V (hoặc 12V/48V) để cấp cho thiết bị tự động hóa trong tủ điện.
Thông số nguồn tổ ong Mean Well phổ biến tại VN
| Model | Công suất | Điện áp ra | Dòng ra | Ứng dụng điển hình |
|---|---|---|---|---|
| DR-15-24 | 15W | 24V | 0.63A | Relay nhỏ, sensor đơn giản |
| DR-30-24 | 30W | 24V | 1.25A | PLC mini + vài sensor |
| DR-60-24 | 60W | 24V | 2.5A | PLC S7-1200 + module I/O |
| DR-120-24 | 120W | 24V | 5A | PLC + HMI + nhiều sensor |
| DR-240-24 | 240W | 24V | 10A | Tủ điện lớn nhiều thiết bị |
| SDR-120-24 | 120W | 24V | 5A | Ứng dụng y tế (EMI thấp hơn) |
Cách tính công suất nguồn tổ ong cho PLC
Ví dụ hệ thống tự động hóa điển hình tại nhà máy VN:
- PLC Siemens S7-1200 CPU 1214C: 4W
- Module mở rộng SM 1221 (8DI): 1W × 2 = 2W
- Module SM 1222 (8DO relay): 2W × 1 = 2W
- HMI KTP700 Basic: 5W
- Proximity sensor 10W × 4 = 40W (nhưng dùng nguồn sensor riêng)
- Relay trung gian 24V × 8 = 2W
- Tổng: 4+2+2+5+2 = 15W (chưa tính sensor)
- Dự phòng 30%: 15W × 1.3 = 19.5W → Chọn DR-30-24 (30W), dư công suất 54%
Sensor proximity thường có nguồn 24V riêng từ nguồn tổ ong 2 (DR-60-24 cho 4-8 sensor + van điện từ).
Dòng khởi động và tải tổng hợp
Các thiết bị cơ điện (relay, van điện từ, đèn báo) có dòng khởi động (inrush current) cao gấp 3–10 lần dòng danh định trong vài ms. Khi nhiều thiết bị khởi động cùng lúc, nguồn cần chịu được đỉnh dòng này:
- Van điện từ 24V 5W: dòng thường ~200mA, inrush ~1A/20ms
- Nguồn tổ ong DR-60-24 có dòng đỉnh 5A × 150% = 7.5A trong 5ms → chịu được inrush
Lắp đặt nguồn tổ ong đúng cách
- Khoảng hở thoáng khí: Để trống ≥25mm trên và dưới nguồn để lưu thông không khí
- Nhiệt độ tủ điện: Nguồn hoạt động tốt nhất ở <40°C. Trên 50°C derating công suất
- Nối đất: Nối vỏ kim loại nguồn tổ ong với ray PE (đất bảo vệ) trong tủ điện
- Cầu chì bảo vệ: Lắp cầu chì hoặc MCB 4–6A trên dây pha cấp cho nguồn tổ ong
- Điều chỉnh điện áp: Vặn biến trở trên nguồn để đặt chính xác 24,0V khi không tải
Phân biệt nguồn tổ ong và nguồn tổ ong S
Dòng DR (DIN Rail) Mean Well là nguồn chuẩn. Dòng SDR là phiên bản bổ sung lọc EMI cấp y tế, phù hợp thiết bị y tế nhạy nhiễu. Dòng HDR là phiên bản hiệu suất cao (~93%) cho tiết kiệm điện trong tủ điện lớn. Tại VN, 90% ứng dụng dùng DR series là đủ.