SPD là gì?
SPD (Surge Protective Device) — thiết bị bảo vệ quá áp — là thiết bị điện tử hấp thụ và giải tán năng lượng xung điện áp cao (do sét, đóng cắt tải) trước khi chúng gây hỏng thiết bị điện tử.
Nguyên nhân quá áp cần SPD
- Sét đánh gần (indirect lightning): cảm ứng điện từ sinh ra xung áp trên đường dây.
- Sét lan truyền theo đường điện: từ trạm biến áp qua đường dây vào nhà.
- Đóng cắt tải lớn: motor, máy biến áp, tụ bù tạo xung áp ngắn.
Phân loại SPD theo IEC 61643-11
- Type 1 (Class I): lắp tại đầu vào tủ điện tổng — chịu xung sét 10/350μs, dòng xung Iimp đến 100kA. Bảo vệ sét đánh thẳng vào đường dây.
- Type 2 (Class II): lắp tủ điện tầng hoặc tủ phân phối — xung 8/20μs, dòng In 5–40kA. Phổ biến nhất.
- Type 3 (Class III): lắp ngay cạnh thiết bị nhạy cảm — bảo vệ thiết bị điện tử, bảo vệ điện áp dư thấp.
Cách chọn SPD
- Điện áp định mức (Uc): phải ≥ 1.1× điện áp lưới (Uc ≥ 275V cho lưới 230V).
- Điện áp bảo vệ (Up): Up ≤ 2.5kV cho Type 2, Up ≤ 1.5kV cho Type 3.
- Dòng xung (In, Iimp): theo mức rủi ro sét khu vực.
- Kết hợp Type 1+2 tại tủ tổng, Type 3 tại thiết bị nhạy cảm.
Lắp đặt SPD đúng cách
- Dây nối SPD ngắn nhất có thể (< 0.5m) để giảm điện cảm ký sinh.
- Nối đất SPD với đường PE hệ thống.
- Lắp CB bảo vệ trước SPD theo khuyến nghị hãng.