Biến áp khô là gì?
Biến áp khô (dry-type transformer) là loại máy biến áp dùng không khí hoặc nhựa epoxy làm môi trường cách điện và làm mát, thay vì dầu khoáng như biến áp dầu truyền thống.
Cấu tạo biến áp khô
- Lõi thép silic: tấm thép kỹ thuật điện cán nguội, tổn hao từ thấp.
- Cuộn dây: dây đồng hoặc nhôm quấn nhiều lớp, cách điện bằng vải thuỷ tinh tẩm epoxy.
- Vỏ bọc epoxy: đúc kín cuộn dây, chống ẩm, chống bụi, chịu nhiệt tốt.
- Hệ thống làm mát: đối lưu không khí tự nhiên hoặc quạt cưỡng bức (AN/AF).
Ưu điểm nổi bật
- Không cháy nổ — an toàn trong toà nhà, bệnh viện, trung tâm thương mại.
- Không cần bể dầu, không rò rỉ, bảo trì đơn giản.
- Chịu quá tải tốt (120–150% trong thời gian ngắn).
- Vận hành ở độ ẩm cao, môi trường khắc nghiệt.
- Lắp đặt trong nhà, tiết kiệm không gian.
Nhược điểm
- Giá thành cao hơn biến áp dầu 20–40%.
- Công suất thường giới hạn ≤ 20 MVA (biến áp dầu có thể lên đến hàng trăm MVA).
- Tiếng ồn cao hơn khi tải lớn.
Ứng dụng phổ biến
Biến áp khô được lắp đặt trong: cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học, nhà máy thực phẩm, hầm mỏ, tàu thủy và các khu vực cần an toàn phòng cháy tuyệt đối.
Tiêu chuẩn áp dụng
IEC 60076-11 (biến áp khô), TCVN 6306-11. Cấp cách điện thường là F (155°C) hoặc H (180°C).