LED COB là gì?
COB là viết tắt của Chip-on-Board. Thay vì đóng gói từng chip LED riêng lẻ như SMD, công nghệ COB gắn trực tiếp nhiều chip LED (die) lên một đế dẫn nhiệt chung (thường là gốm alumina hoặc kim loại), sau đó phủ lớp phosphor chung lên toàn bộ cụm chip.
Kết quả là một mặt phát sáng đồng nhất (Uniform Light Emitting Surface), không thấy điểm sáng riêng lẻ dù nhìn trực tiếp. COB có thể tích hợp từ 9 chip (COB nhỏ 5W) đến hàng trăm chip (COB 100W+).
Cấu tạo COB LED
- Đế (Substrate): Gốm alumina (Al₂O₃) hoặc nhôm phủ gốm. Dẫn nhiệt 20–150 W/mK, chịu nhiệt tốt.
- Chip LED die: Thường là GaN-on-sapphire hoặc GaN-on-silicon kích thước 1×1mm đến 2×2mm.
- Bonding wire: Dây vàng hoặc đồng nối chip với mạch điện trên đế.
- Phosphor encapsulant: Lớp silicone + phosphor phủ toàn bộ cụm chip, chuyển đổi ánh sáng xanh → trắng.
Thông số COB LED điển hình
| COB module | Công suất | Quang thông | Hiệu suất | Ứng dụng |
|---|---|---|---|---|
| COB 10W | 10W | 900–1.200 lm | 90–120 lm/W | Downlight gia đình |
| COB 20W | 20W | 2.000–2.800 lm | 100–140 lm/W | Spotlight, downlight shop |
| COB 50W | 50W | 5.000–7.000 lm | 100–140 lm/W | Đèn đường, đèn pha |
| COB 100W | 100W | 10.000–14.000 lm | 100–140 lm/W | Đèn sân vận động, xưởng |
Ưu điểm của LED COB
- Ánh sáng đồng đều: Không có điểm tối (dark spot), không thấy điểm sáng riêng lẻ → trải nghiệm thị giác tốt hơn, không gây mỏi mắt khi nhìn gần.
- CRI cao: COB thường đạt CRI 90–97, vượt trội so với SMD phổ thông (CRI 70–85). Phù hợp shop thời trang, phòng tranh, phòng phẫu thuật.
- Góc chiếu 120° tự nhiên: Không cần thêm thấu kính khuếch tán vẫn đạt ánh sáng đều.
- Ít mối hàn: Ít điểm kết nối điện → độ tin cậy cao hơn, tuổi thọ lâu hơn.
- Mật độ công suất cao: COB 50W đường kính chỉ 35mm, phù hợp đèn spotlight tiêu điểm.
Nhược điểm của LED COB
- Tản nhiệt đòi hỏi cao hơn: Mật độ công suất trên diện tích nhỏ → heatsink phải lớn và đủ dày. COB 50W cần heatsink nhôm ≥300g.
- Khó sửa chữa: Nếu một chip hỏng, thường phải thay cả module COB (~50.000–200.000 đồng/module).
- Giá cao hơn SMD: COB Citizen, Cree, Bridgelux đắt gấp 2–5 lần chip SMD cùng công suất.
- Cần driver constant current chính xác: COB nhạy với dòng điện, driver phải ổn định ±3%.
Ứng dụng COB LED tại Việt Nam
- Downlight âm trần cao cấp: Đèn âm trần COB 7W–20W dùng chip Citizen CL L200, CRI 97, 2.700K cho phòng khách, nhà hàng cao cấp.
- Track light/Spotlight: Đèn rọi COB 30W–50W cho shop thời trang, gallery.
- Đèn pha thể thao: Đèn pha COB 200W–400W cho sân bóng, sân tennis.