Ba đơn vị đo ánh sáng cần biết
Khi chọn đèn LED, bạn sẽ gặp ba đơn vị trên nhãn hoặc catalogue: lumen, lux và candela. Ba đơn vị này đo các khía cạnh khác nhau của ánh sáng.
- Lumen (lm) — tổng quang thông: tổng lượng ánh sáng đèn phát ra theo mọi hướng. Đây là con số ghi trên hộp đèn LED. Đèn 800lm thay thế bóng sợi đốt 60W cũ.
- Lux (lx) — độ rọi: mật độ ánh sáng chiếu lên bề mặt. 1 lux = 1 lumen chiếu đều trên 1 m². Đây là thông số quyết định không gian có đủ sáng không.
- Candela (cd) — cường độ sáng: ánh sáng theo một hướng cụ thể. Quan trọng với đèn chiếu điểm, đèn spotlight.
Mối quan hệ: Lux = Lumen / Diện tích (m²). Đèn 1.000lm chiếu đều xuống sàn 10m² → độ rọi 100 lux.
Bảng độ rọi (Lux) yêu cầu theo không gian
| Không gian | Lux tối thiểu | Lux khuyến nghị | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Hành lang, cầu thang | 50 | 100–150 | Chỉ cần đủ nhìn đường |
| Phòng ngủ | 100 | 150–200 | Ánh sáng dịu, ấm |
| Phòng khách | 150 | 200–300 | Kết hợp đèn chính + đèn trang trí |
| Nhà bếp / bếp ăn | 200 | 300–500 | Bếp cần cao hơn vùng ăn |
| Văn phòng làm việc | 300 | 500 | Tiêu chuẩn ISO 8995 / EN 12464 |
| Phòng học, bàn làm việc | 300 | 500–750 | Tránh mỏi mắt dài hạn |
| Nhà xưởng lắp ráp thô | 200 | 300 | Công việc ít đòi hỏi thị giác |
| Nhà xưởng lắp ráp tinh | 500 | 750–1.000 | Kiểm tra chi tiết nhỏ |
| Bãi đỗ xe ngoài trời | 20 | 50 | — |
Cách tính số đèn LED cần lắp
Công thức đơn giản cho thiết kế chiếu sáng cơ bản:
Số đèn = (E × S) / (η × Φ)
- E = độ rọi cần thiết (lux)
- S = diện tích sàn (m²)
- η = hệ số sử dụng ánh sáng (thường 0,5–0,7 cho phòng bình thường)
- Φ = quang thông mỗi đèn (lumen)
Ví dụ: Phòng làm việc 20m², cần 500 lux, dùng đèn LED panel 40W/3.600lm, η = 0,6:
Số đèn = (500 × 20) / (0,6 × 3.600) = 10.000 / 2.160 ≈ 5 đèn
Hiệu quả phát sáng (lm/W) — Chọn đèn LED tốt
Hiệu quả phát sáng là lumen chia cho watt. Đèn LED hiện đại đạt 100–160 lm/W; đèn sợi đốt cũ chỉ 10–15 lm/W. Khi mua đèn LED, chọn loại có hiệu quả cao để tiết kiệm điện.
| Loại đèn | Hiệu quả phát sáng |
|---|---|
| Đèn sợi đốt (incandescent) | 10–15 lm/W |
| Đèn huỳnh quang T8 cũ | 60–80 lm/W |
| Đèn LED tiêu dùng phổ thông | 80–100 lm/W |
| Đèn LED chất lượng tốt | 100–130 lm/W |
| Đèn LED high-bay công nghiệp | 130–160 lm/W |