MCB 1P, 2P, 3P, 4P khác nhau thế nào? Khi nào dùng loại nào?

Số cực MCB nghĩa là gì?

Số cực (poles) của MCB cho biết có bao nhiêu dây dẫn được ngắt đồng thời khi CB tác động. Mỗi cực là một tiếp điểm độc lập — khi CB cắt, tất cả cực cắt đồng thời. Số cực không ảnh hưởng đến dòng định mức hay khả năng cắt ngắn mạch — mà xác định ứng dụng và sơ đồ nối dây.

MCB 1P — 1 cực

Ngắt: duy nhất dây pha (L). Dây trung tính (N) đi thẳng không qua CB.

Dùng cho: mạch chiếu sáng, ổ cắm thông thường trong nhà ở — chiếm 70–80% MCB lắp trong tủ điện dân dụng.

Lưu ý: khi CB 1P cắt, dây N vẫn còn điện áp (điện áp N–PE = 0V nhưng N vẫn kết nối với biến áp). Với thiết bị 1 pha thông thường điều này an toàn. Nhưng IEC 60364-4-46 yêu cầu một số ứng dụng phải ngắt cả N (xem 2P).

Kích thước: 1 module = 18mm trên DIN rail.

MCB 2P — 2 cực

Ngắt: đồng thời dây pha (L) và dây trung tính (N).

Dùng cho:

• Bình nước nóng gắn trong phòng tắm, nhà bếp — TCVN 7447 và IEC 60364-4-41 yêu cầu ngắt cả N trong phòng ẩm.
• Thiết bị lắp ngoài trời.
• Aptomat tổng đầu vào tủ điện 1 pha để cách ly hoàn toàn.
• Mạch cần bảo trì — đảm bảo không còn điện áp nguy hiểm khi tháo dây.

Kích thước: 2 module = 36mm.

MCB 3P — 3 cực

Ngắt: đồng thời 3 dây pha (L1, L2, L3). Không có cực N.

Dùng cho:

• Tải 3 pha đối xứng không có dây N: motor 3 pha, máy hàn 3 pha, điện trở nung.
• Mạch 3 pha 3 dây (hệ thống IT hoặc delta không có N).

Kích thước: 3 module = 54mm.

MCB 4P — 4 cực

Ngắt: đồng thời 3 pha (L1, L2, L3) và trung tính (N).

Dùng cho:

• Aptomat tổng vào tủ điện phân phối 3 pha 4 dây (hệ thống TN-S với N riêng).
• Mạch 3 pha có tải không đối xứng (tải 1 pha lắp trên hệ thống 3 pha).
• Tủ điện ATS (Automatic Transfer Switch) — cần ngắt cả N khi chuyển nguồn để tránh N từ 2 nguồn nối nhau.

Kích thước: 4 module = 72mm. Đắt hơn 3P ~30–40%.

Bảng tóm tắt so sánh