Vì sao thiết bị lớn cần aptomat riêng?
Điều hòa, bình nóng lạnh, bếp từ, máy bơm là các tải công suất lớn. Nếu gộp chung một aptomat, một thiết bị sự cố sẽ làm mất điện cả nhóm, khó khoanh vùng và dễ quá tải. Mỗi thiết bị lớn nên có một aptomat riêng đúng dòng và đúng đường cong đặc tính, đặc biệt thiết bị gần nước phải có chống giật.
Chọn dòng và đường cong theo thiết bị
- Điều hòa: có dòng khởi động máy nén cao (gấp 3-6 lần dòng chạy). Dùng đường cong C, riêng máy lớn hoặc inverter cũ có thể cần D để tránh nhảy khi khởi động. Điều hòa 1-1,5HP thường dùng MCB/RCBO 16A; 2HP dùng 20A.
- Bình nóng lạnh: tải thuần trở 2-4,5kW, dòng 9-20A. Dùng đường cong C, bắt buộc RCBO chống giật 30mA. Bình 2,5kW dùng RCBO 20A là phổ biến.
- Bếp từ: công suất 2-4kW (loại đôi tới 7kW). Tải thuần trở, đường cong C; bếp đôi công suất lớn nên đi dây 4mm² với aptomat 32A riêng.
- Máy bơm nước: có dòng khởi động động cơ, dùng đường cong C hoặc D. Bơm đặt nơi ẩm phải dùng RCBO chống giật.
Bảng tra nhanh (tham khảo)
| Thiết bị | Công suất | Aptomat đề xuất | Đường cong | Chống giật |
|---|---|---|---|---|
| Điều hòa 1-1,5HP | ~1-1,3kW | 16A | C | Nên có |
| Điều hòa 2HP | ~1,8kW | 20A | C/D | Nên có |
| Bình nóng lạnh 2,5kW | 2,5kW | RCBO 20A | C | Bắt buộc |
| Bếp từ đôi | ~4-7kW | 32A | C | Nên có |
| Máy bơm 0,75kW | 0,75kW | 10-16A | C/D | Bắt buộc nếu ẩm |
Giá trị tham khảo, cần kiểm tra công suất thực tế ghi trên thiết bị và tiết diện dây đã lắp.
Khi nào bắt buộc dùng RCBO chống giật?
Mọi thiết bị có nguy cơ rò điện ra vỏ hoặc tiếp xúc nước đều nên dùng RCBO 30mA: bình nóng lạnh, máy bơm, máy giặt, bếp từ. Ngưỡng 30mA được chọn vì đó là mức dòng rò an toàn cho người, RCBO sẽ ngắt trong vài chục phần nghìn giây trước khi dòng kịp gây nguy hiểm. Riêng bình nóng lạnh là thiết bị tiếp xúc nước trực tiếp nên RCBO gần như bắt buộc.
Lưu ý khi lắp
Chọn dòng aptomat phù hợp tiết diện dây (xem bài cách tính chọn dòng). Điều hòa và bơm hay nhảy aptomat khi khởi động thì kiểm tra lại đường cong (đổi từ B/C sang C/D). Đừng tăng dòng định mức để khắc phục nhảy nếu dây không đủ tải, vì sẽ mất bảo vệ. RCBO phải đấu đủ dây trung tính và nhấn TEST kiểm tra định kỳ.