Tại sao cần tính toán khi chọn MCB?
Chọn MCB quá nhỏ → CB nhảy liên tục. Chọn quá lớn → CB không bảo vệ dây dẫn khi quá tải, dây bị đốt cháy trước khi CB cắt. Tính toán đúng = CB bảo vệ tối ưu cả dây lẫn thiết bị.
Bước 1 — Liệt kê thiết bị và công suất
Ghi rõ từng mạch và thiết bị kết nối:
| Mạch | Thiết bị | Công suất (W) |
|---|---|---|
| Chiếu sáng tầng 1 | 10 bóng LED 10W | 100W |
| Ổ cắm phòng khách | TV 150W, quạt 80W | 230W |
| Máy lạnh P1 | Điều hòa 1,5HP | 1.300W |
| Bếp điện/hút mùi | Bếp từ 2kW + hút mùi 200W | 2.200W |
| Bình nước nóng | Bình Ariston 2,5kW | 2.500W |
| Bơm nước | Motor 0,5HP | 400W |
Bước 2 — Tính dòng điện mỗi mạch
Công thức cho mạch 1 pha 220V:
I = P / (U × cosφ)
Trong đó: P = công suất (W), U = 220V, cosφ = 0,8 (tải gia dụng thông thường, đèn LED cosφ ≈ 0,9).
- Chiếu sáng 100W: I = 100 / (220 × 0,95) = 0,48A → MCB 1P C10A
- Ổ cắm phòng khách 230W: I = 230 / (220 × 0,8) = 1,3A → MCB 1P C16A (dự phòng thêm thiết bị)
- Máy lạnh 1,5HP 1.300W: I = 1300 / (220 × 0,85) = 6,95A → MCB 1P C16A
- Bếp từ 2.200W: I = 2200 / (220 × 1,0) = 10A → MCB 1P C16A hoặc C20A
- Bình nước nóng 2.500W: I = 2500 / (220 × 1,0) = 11,4A → MCB 2P C16A
- Bơm 0,5HP 400W: I = 400 / (220 × 0,8) = 2,27A (dòng khởi động × 6 = 13,6A) → MCB 1P D10A hoặc C16A
Bước 3 — Chọn dòng MCB = 1,25 × I_tính toán
Nhân thêm 1,25 (hệ số dự phòng) rồi chọn dòng tiêu chuẩn gần nhất theo IEC: 6, 10, 13, 16, 20, 25, 32, 40, 50, 63A.
Bước 4 — Chọn Icn phù hợp vị trí
- Nhà ở đô thị, gần trạm biến áp < 500m: MCB 10kA.
- Nhà nông thôn, cách trạm > 300m: MCB 6kA đủ dùng.
- Không biết chắc: chọn 10kA cho an toàn.
Bảng MCB nhánh gợi ý cho nhà phố 2 tầng
| Mạch | MCB khuyến nghị | Tiết diện dây tối thiểu |
|---|---|---|
| Chiếu sáng (mỗi tầng) | 1P C10A | 1,5mm² |
| Ổ cắm phòng ngủ | 1P C16A | 2,5mm² |
| Ổ cắm phòng khách | 1P C20A | 2,5mm² |
| Máy lạnh 1–2HP | 1P C16A hoặc C20A | 2,5mm² |
| Bếp điện + lò vi sóng | 1P C25A | 4mm² |
| Bình nước nóng 2–4kW | 2P C20A | 2,5mm² |
| Bơm nước 0,5HP | 1P C10A hoặc D10A | 1,5mm² |
| Sân/cổng ngoài trời | RCBO 1P+N C16A 30mA | 2,5mm² |
| Aptomat tổng (nhà 2 tầng) | MCCB 1P 63–100A, Icu 25kA | Cáp 16–25mm² |
Lưu ý quan trọng
- MCB phải tương thích với tiết diện dây — không dùng MCB 32A với dây 1,5mm².
- Dây 1,5mm²: dòng tải tối đa 15A → MCB tối đa 16A.
- Dây 2,5mm²: dòng tối đa 21A → MCB tối đa 20A (thực tế dùng 20A).
- Dây 4mm²: dòng tối đa 27A → MCB tối đa 25–32A.