Lỗi OC (Overcurrent) trên biến tần — Cách xử lý

Hiểu về lỗi OC

Biến tần bảo vệ OC (Overcurrent) khi dòng output vượt ngưỡng, thường 200-250% I_rated của biến tần trong thời gian ngắn (0.1-1 giây). Dòng cao đột ngột gây nguy cơ phá hỏng IGBT module trong biến tần. Một số biến tần có nhiều mức OC: OC1 (khởi động), OC2 (tăng tốc), OC3 (giảm tốc), OC4 (chạy ổn định) — giúp xác định chính xác thời điểm lỗi.

Nguyên nhân 1: Gia tốc quá nhanh (Accel time quá ngắn)

Cơ chế: Khi biến tần tăng tần số từ 0 lên f_max trong thời gian ngắn, motor cần dòng cao để tăng tốc nhanh (I ≈ T × J × α — dòng tỷ lệ với gia tốc góc). Nếu dòng vượt ngưỡng OC, biến tần ngắt.

Dấu hiệu: OC xảy ra ngay lúc start hoặc trong quá trình tăng tốc.

Fix: Tăng accel time (thời gian tăng tốc). Thử bắt đầu từ 5-10 giây và điều chỉnh xuống từng bước.

Nguyên nhân 2: Tải cơ học kẹt hoặc quá tải

Cơ chế: Motor cố quay nhưng tải bị kẹt → dòng tăng vọt. Motor kẹt hoàn toàn có dòng stall ≈ 6-7× I_rated.

Dấu hiệu: OC ngay lập tức khi start, motor không quay hoặc quay rất chậm với tiếng rù lớn.

Fix: Cắt nguồn, kiểm tra tải cơ học. Quay trục motor bằng tay — phải nhẹ. Kiểm tra coupling, băng tải, van bơm.

Nguyên nhân 3: Ngắn mạch ngõ ra biến tần

Cơ chế: Dây nối biến tần đến motor bị ngắn mạch 2 pha hoặc chạm đất → dòng cực lớn ngay lập tức.

Dấu hiệu: OC ngay khi cấp lệnh RUN, không có tiếng động motor.

Kiểm tra: Cắt nguồn biến tần, dùng đồng hồ đo điện trở giữa các dây U-V, V-W, U-W phía motor và kiểm tra cách điện so với đất.

Lưu ý: Không bao giờ đo điện trở khi biến tần đang có điện — phải chờ tụ DC bus xả hết (3-5 phút sau khi mất điện).

Nguyên nhân 4: Biến tần chọn công suất nhỏ hơn motor

Cơ chế: Motor 7.5kW kết nối với biến tần 5.5kW → ngay cả trong điều kiện bình thường, dòng motor ở tải đầy có thể vượt I_rated biến tần.

Fix: Thay biến tần có công suất phù hợp hoặc lớn hơn motor 1 bậc. Quy tắc: I_rated_VFD ≥ I_rated_motor.

Nguyên nhân 5: Điện áp không cân bằng 3 pha

Mất cân bằng pha >3% gây dòng không cân bằng trong motor → một pha có thể đạt ngưỡng OC dù hai pha kia bình thường.

Fix: Đo điện áp 3 pha đầu vào, kiểm tra tải 3 pha cân bằng không. Lắp line reactor đầu vào giảm bất cân bằng.

Tham số quan trọng liên quan (Schneider ATV312 ví dụ)