Chuẩn bị trước khi đo
Đo điện bằng đồng hồ vạn năng đúng cách vừa cho kết quả chính xác vừa bảo vệ máy và an toàn cho người. Trước mỗi phép đo cần xác định rõ: đo đại lượng gì (điện áp, dòng, điện trở…), đo AC hay DC, và giá trị ước lượng cỡ nào để chọn thang đo phù hợp.
Quy tắc cắm que cơ bản: que đen luôn cắm vào jack COM; que đỏ cắm vào jack VΩmA cho hầu hết phép đo, riêng đo dòng lớn thì cắm vào jack 10A.
1. Đo điện áp xoay chiều (ACV / V~)
- Xoay núm về ký hiệu V~ (ACV), chọn thang lớn hơn giá trị cần đo (ví dụ đo ổ 220V thì chọn thang 600V hoặc để AUTO).
- Cắm que đen COM, que đỏ VΩmA.
- Đặt hai que song song (chạm hai cực) vào điểm cần đo, ví dụ hai lỗ ổ cắm.
- Đọc trị số; máy AC không phân biệt chiều que.
2. Đo điện áp một chiều (DCV / V⎓)
Tương tự ACV nhưng xoay về V⎓ (DCV), dùng đo pin, ắc quy, nguồn DC. Que đỏ đặt vào cực dương (+), que đen vào cực âm (−). Nếu mắc ngược, máy số hiện dấu âm (−), máy kim sẽ đập kim ngược (tránh điều này).
3. Đo dòng điện (A)
Đây là phép đo dễ gây cháy máy nhất nếu làm sai. Đo dòng phải mắc đồng hồ nối tiếp vào mạch (cắt mạch và xen máy vào), khác hẳn đo điện áp.
| Bước | Thao tác |
|---|---|
| 1 | Ước lượng dòng; nếu > vài trăm mA, cắm que đỏ vào jack 10A. |
| 2 | Xoay núm về A~ hoặc A⎓ đúng loại dòng và thang đo. |
| 3 | Cắt mạch, mắc hai que NỐI TIẾP vào chỗ vừa cắt. |
| 4 | Cấp điện, đọc trị số nhanh rồi cắt. |
Với dòng tải lớn (máy lạnh, bơm…), nên dùng ampe kìm kẹp dây thay vì đo nối tiếp bằng VOM.
4. Đo điện trở (Ω) và thông mạch
Hai phép đo này bắt buộc phải cắt điện mạch cần đo, vì máy tự cấp điện áp pin nhỏ để đo:
- Đo điện trở: xoay núm về Ω, đặt hai que vào hai đầu linh kiện/dây, đọc trị số Ω. Máy kim phải chỉnh 0Ω trước (chập hai que, vặn núm về 0).
- Đo thông mạch: xoay về ký hiệu sóng âm; máy kêu bíp nếu mạch thông. Dùng dò đứt dây, kiểm tra cầu chì, công tắc rất nhanh.
Lưu ý an toàn
Tuân thủ an toàn điện: luôn kiểm tra núm đang ở đúng chế độ trước khi chạm que vào mạch. Tuyệt đối không để máy ở thang đo dòng (A) hoặc điện trở (Ω) rồi cắm vào ổ điện 220V — đây là lỗi gây nổ cầu chì máy hoặc cháy máy phổ biến nhất. Khi đo xong chuyển núm về OFF hoặc thang điện áp cao để lần sau an toàn.