Cài đặt biến tần gồm những nhóm thông số nào?
Sau khi đấu dây đúng, việc đưa biến tần vào hoạt động cần cài một số nhóm thông số cơ bản: giới hạn tần số, thời gian tăng/giảm tốc, thông số động cơ, chế độ điều khiển và nguồn lệnh. Mỗi hãng có mã tham số (P, F, b, H…) khác nhau nhưng bản chất giống nhau.
Cảnh báo an toàn
Cài đặt trên bàn phím có thể làm khi đã cấp nguồn, nhưng mọi đấu nối lại đầu dây phải cắt nguồn và chờ tụ DC bus xả hết mới thao tác. Không chạm đầu cốt khi đèn CHARGE còn sáng.
1. Giới hạn tần số: max và min
Tần số tối đa thường đặt theo tần số định mức motor (50Hz ở Việt Nam), có thể cao hơn nếu motor và tải cho phép chạy vượt tốc. Tần số tối thiểu giới hạn tốc độ thấp nhất để tránh motor quá nóng do quạt làm mát giảm hiệu quả ở tốc độ thấp.
2. Thời gian tăng tốc và giảm tốc (accel/decel)
Accel là thời gian để tần số tăng từ 0 lên tần số đặt; decel là thời gian giảm về 0. Đặt accel quá ngắn dễ gây lỗi OC; đặt decel quá ngắn dễ gây lỗi OV. Phải cân chỉnh theo quán tính tải.
3. Thông số motor (rất quan trọng)
Nhập đúng các thông số ghi trên nhãn motor để biến tần tính toán bảo vệ và bù mômen chính xác:
| Thông số | Ý nghĩa |
|---|---|
| Điện áp định mức (V) | Điện áp danh định của motor, ví dụ 380V |
| Dòng định mức (A) | Cơ sở để bảo vệ quá tải OL |
| Tần số định mức (Hz) | Thường 50Hz — điểm cơ sở của đường V/F |
| Công suất (kW) | Phải phù hợp công suất biến tần |
| Số cực / tốc độ (rpm) | Để tính tốc độ và điều khiển vector |
4. Chế độ điều khiển: V/F hay vector
- V/F (Volt/Hertz): giữ tỉ lệ điện áp trên tần số gần như không đổi. Đơn giản, ổn định, phù hợp quạt, bơm, tải nhẹ và chạy nhiều motor song song.
- Vector (SVC/vector không cảm biến hoặc có encoder): điều khiển mômen chính xác, mômen khởi động cao, đáp ứng nhanh. Phù hợp tải nặng, cần điều khiển mômen ở tốc độ thấp.
Khi chọn chế độ vector thường cần chạy auto-tuning để biến tần đo thông số động cơ.
5. Nguồn lệnh chạy và nguồn đặt tần số
Hai tham số quyết định ai điều khiển biến tần:
- Nguồn lệnh chạy (run command): từ bàn phím (nút RUN/STOP), từ chân điều khiển ngoài (FWD/REV), hoặc qua truyền thông (RS485/Modbus).
- Nguồn đặt tần số (frequency reference): từ bàn phím, biến trở/analog 0–10V, tín hiệu 4–20mA, hoặc qua truyền thông.
Cài sai hai tham số này là lý do thường gặp khiến biến tần “không chạy” dù đã cấp lệnh.
Trình tự cài đặt khuyến nghị
- Khôi phục cài đặt gốc (factory reset) để tránh thông số cũ gây lỗi.
- Nhập thông số motor theo nhãn, chạy auto-tuning nếu dùng vector.
- Đặt tần số max/min, accel/decel theo tải.
- Chọn nguồn lệnh chạy và nguồn đặt tần số đúng cách điều khiển thực tế.
- Chạy thử không tải, kiểm tra chiều quay, rồi mới chạy có tải.