Sơ đồ đấu dây biến tần tổng quan
Một biến tần có ba nhóm đầu nối chính: mạch lực ngõ vào (nguồn cấp), mạch lực ngõ ra (tới motor) và mạch điều khiển (tín hiệu điều khiển, analog). Đấu sai mạch lực có thể phá hủy biến tần ngay lập tức, nên cần đặc biệt cẩn thận.
Cảnh báo an toàn bắt buộc
Toàn bộ việc đấu dây phải thực hiện khi đã cắt nguồn và chờ tụ DC bus xả hết. Tụ DC bus giữ điện áp một chiều nguy hiểm nhiều phút sau khi tắt nguồn; phải đợi đèn CHARGE tắt và đo xác nhận trước khi chạm đầu cốt. Đây là công việc của thợ điện có chuyên môn.
1. Đấu nguồn vào: R/S/T (hoặc L/N)
- Biến tần 3 pha: đấu nguồn vào ba chân R, S, T (có hãng ghi L1/L2/L3). Thứ tự pha nguồn vào không ảnh hưởng chiều quay motor.
- Biến tần 1 pha vào: đấu nguồn vào hai chân L và N (hoặc R và S theo hướng dẫn từng model).
- Nên lắp aptomat (MCCB) và có thể thêm contactor ở phía nguồn vào để đóng cắt cấp nguồn cho biến tần.
2. Đấu ngõ ra: U/V/W tới motor
Ba chân ngõ ra U, V, W nối tới ba đầu dây motor. Nếu motor quay ngược chiều mong muốn, chỉ cần hoán đổi hai trong ba dây U/V/W (hoặc đổi lệnh chiều bằng tham số). Đầu nối đất motor phải nối về chân PE của biến tần.
3. Những điều TUYỆT ĐỐI KHÔNG làm ở ngõ ra
| Điều cấm | Hậu quả |
|---|---|
| Lắp tụ bù trên dây U/V/W | Tụ tạo dòng xung lớn theo sóng PWM, làm hỏng module công suất biến tần |
| Đóng/cắt contactor giữa biến tần và motor khi đang chạy | Sinh xung điện áp, dễ gây OC/OV và hỏng biến tần |
| Đấu nhầm nguồn vào các chân U/V/W | Phá hủy biến tần ngay khi cấp điện |
| Lắp chống sét/tụ lọc không phù hợp ở ngõ ra | Gây dòng rò, nhiễu, hỏng linh kiện |
Nếu bắt buộc phải có contactor ở ngõ ra (ví dụ chuyển một motor giữa nhiều biến tần), chỉ được đóng/cắt khi biến tần đã dừng hẳn và ngõ ra không còn điện áp.
4. Đấu mạch điều khiển
- FWD/REV: chân lệnh chạy thuận/nghịch, thường đấu qua nút nhấn hoặc công tắc về chân chung (COM/GND).
- AI (analog input): ngõ vào đặt tần số bằng tín hiệu analog, ví dụ biến trở 0–10V hoặc 4–20mA.
- GND/COM: chân chung của mạch tín hiệu.
- Ngõ ra rơ le/cảnh báo: báo trạng thái chạy, lỗi để đưa ra đèn, PLC.
Dây tín hiệu điều khiển nên dùng cáp có vỏ chống nhiễu (shielded), đi tách riêng với cáp động lực để tránh nhiễu gây sai tín hiệu.
5. Nối đất bắt buộc
Chân nối đất PE của biến tần phải được nối đất chắc chắn, và vỏ motor cũng nối đất. Nối đất tốt giúp an toàn cho người, giảm nhiễu điện từ (EMC) và bảo vệ thiết bị. Đây không phải lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc.