Phân loại triệu chứng trước khi sửa
Một bóng LED gồm ba khối: nguồn cấp 220V, driver (biến đổi sang dòng một chiều ổn định, ví dụ 12–40V / 150–300mA) và bo chip LED. Triệu chứng giúp khoanh vùng nhanh: đèn không sáng hoàn toàn thường là mất nguồn hoặc driver chết; sáng yếu thường là điện áp thấp hoặc chip suy giảm; chập chờn thường là mối nối lỏng hoặc driver sắp hỏng.
Quy trình kiểm tra theo bước
Bước 1 — Kiểm tra nguồn điện tới đèn
Đảm bảo aptomat đang bật, công tắc đóng. Dùng bút thử điện hoặc đồng hồ đo tại hai cực đầu vào driver: phải có ~220V AC. Nếu không có điện, lỗi nằm ở công tắc, aptomat hoặc đứt dây trước đèn — không phải bóng.
Bước 2 — Kiểm tra điện áp lưới
Điện áp lưới yếu (dưới ~180V) khiến nhiều driver không khởi động hoặc sáng yếu. Đo điện áp giờ cao điểm; nếu thấp thường xuyên, cân nhắc ổn áp cho cả nhà.
Bước 3 — Kiểm tra mối nối
Mối nối lỏng, ô-xy hóa tại domino, jack cắm driver hay đui đèn gây tiếp xúc chập chờn. Ngắt điện, siết lại hoặc đấu lại mối nối, làm sạch tiếp điểm. Đây là nguyên nhân của phần lớn ca chập chờn.
Bước 4 — Kiểm tra driver
Ngắt điện, tháo driver. Cấp lại 220V và đo điện áp ra (ngõ DC tới chip). Nếu không có điện áp ra hoặc thấp bất thường so với thông số in trên driver (ví dụ ghi 25–40V mà chỉ ra 5V), driver đã hỏng — thay driver cùng dòng mA và dải điện áp.
Bước 5 — Kiểm tra bo chip LED
Nếu driver xuất đúng điện áp mà đèn vẫn không lên, soi bo chip: chip cháy thường có vết đen, nứt. Một chip đứt trong chuỗi nối tiếp có thể làm tắt cả dãy. Trường hợp này thay bo chip hoặc thay cả bóng nếu chi phí tương đương.
Mẹo an toàn khi tự kiểm tra
Luôn ngắt aptomat trước khi tháo lắp, chỉ cấp điện khi đo. Không chạm tay vào chip khi đèn đang cấp nguồn. Với panel/downlight gắn trần, hạ đèn xuống bàn để thao tác. Nếu không có đồng hồ đo điện áp DC, nên mang đèn ra thợ thay vì đoán mò.