Vôn kế là gì?
Vôn kế (voltmeter) là thiết bị đo điện áp giữa hai điểm trong mạch điện. Trong tủ điện, vôn kế chỉ thị điện áp pha hoặc điện áp dây để giám sát chất lượng điện.
Phân loại vôn kế
- Vôn kế cơ (analog): kim chỉ thị, đơn giản, không cần nguồn phụ, phổ biến trên tủ điện cũ.
- Vôn kế điện tử (digital): hiển thị LED/LCD, chính xác, có giao tiếp RS485/Modbus.
- Đồng hồ vạn năng (multimeter): đo cả điện áp, dòng điện, điện trở và nhiều đại lượng khác.
Đo điện áp AC 3 pha
- Điện áp pha (phase-to-neutral): giữa 1 pha (L1/L2/L3) và trung tính (N) — 220V ở lưới điện 0.4kV.
- Điện áp dây (phase-to-phase): giữa 2 pha — 380V. U_dây = √3 × U_pha.
- Vôn kế tủ điện thường có công tắc chuyển đo L1-N, L2-N, L3-N, L1-L2, L2-L3, L3-L1.
Biến điện áp (PT/VT) khi đo điện áp cao
Với điện áp cao (22kV, 110kV), cần PT (Potential Transformer) biến đổi xuống 100V hoặc 110V an toàn. PT 22000/110V — tỉ số 200:1. Vôn kế đo 110V → điện áp thực = 110 × 200 = 22000V.
Chất lượng điện áp cần giám sát
- Điện áp thấp (< 207V hay < 95% Un): gây quá nhiệt motor, đèn mờ.
- Điện áp cao (> 242V hay > 110% Un): hỏng thiết bị điện tử, đèn cháy.
- Mất cân bằng pha (> 2%): quá nhiệt motor 3 pha, hỏng winding.