Lỗi OC trên biến tần là gì?
OC (overcurrent) là lỗi quá dòng, xuất hiện khi dòng điện ngõ ra của biến tần vượt ngưỡng bảo vệ tức thời. Đây là một trong những lỗi phổ biến nhất và có thể gây hỏng module IGBT nếu để lặp lại. Biến tần cắt ngõ ra ngay để tự bảo vệ.
Cảnh báo an toàn
Trước khi đo cách điện cáp hay motor, phải cắt nguồn biến tần và chờ tụ DC bus xả hết (đèn CHARGE tắt, đo xác nhận điện áp DC an toàn). Tụ DC bus còn tích điện áp cao nhiều phút sau khi tắt nguồn.
Bốn nhóm nguyên nhân gây lỗi OC
- Tăng tốc quá nhanh: thời gian tăng tốc (accel) đặt quá ngắn so với quán tính tải, motor cần dòng lớn để tăng tốc nhanh nên vượt ngưỡng OC.
- Tải nặng hoặc kẹt cơ khí: tải tăng đột ngột, bạc đạn kẹt, băng tải vướng, bơm bị nghẹt làm dòng tăng vọt.
- Ngắn mạch / chạm pha ngõ ra: cáp U/V/W chạm nhau hoặc chạm vỏ, hộp đấu dây motor ẩm, đầu cốt lỏng chạm chập.
- Motor lỗi: cuộn dây chập vòng, cách điện suy giảm, motor không phù hợp công suất biến tần.
Khoanh vùng theo thời điểm xuất hiện lỗi
| Lỗi OC xuất hiện khi | Hướng nghi ngờ | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Ngay khi tăng tốc/khởi động | Accel quá ngắn, tải nặng, mômen khởi động lớn | Tăng thời gian tăng tốc, dùng chế độ tăng mômen, kiểm tra tải |
| Ngay khi cấp lệnh chạy, chưa quay | Ngắn mạch ngõ ra, chạm pha, motor chập | Đo cách điện cáp và motor, kiểm tra đấu nối U/V/W |
| Khi đang chạy ổn định bị tăng tải | Tải kẹt cơ khí, quá tải tức thời | Kiểm tra cơ khí, bạc đạn, vật cản, giảm tải |
| Ngẫu nhiên, không quy luật | Đầu cốt lỏng, nhiễu, motor xuống cấp | Siết đầu cốt, kiểm tra nối đất, đo cách điện |
Quy trình khắc phục lỗi OC
- Tăng dần thời gian tăng tốc (accel time) và quan sát; nếu hết OC thì nguyên nhân là tăng tốc quá nhanh.
- Cài đúng dòng định mức motor theo nhãn (ampe) để bảo vệ và bù mômen hoạt động đúng.
- Cắt nguồn, chờ xả tụ, tháo cáp ra motor và đo cách điện cuộn dây với vỏ và giữa các pha.
- Kiểm tra cơ khí tải: quay tay trục motor xem có kẹt, bạc đạn rít hay vật cản không.
- Chỉ reset sau khi đã loại trừ ngắn mạch và quá tải; reset mù khi còn ngắn mạch dễ hỏng IGBT.
Phòng ngừa lỗi OC
Chọn công suất biến tần phù hợp tải, đặt thời gian tăng tốc hợp lý theo quán tính, dùng chức năng dò mômen tự động (auto-tuning) nếu hãng hỗ trợ, và bảo trì cơ khí định kỳ. Với tải có quán tính lớn hoặc khởi động nặng, nên tham khảo kỹ sư để chọn cấu hình đúng.