Chuẩn bị trước khi lắp
Lắp aptomat trong tủ là công việc có nguy cơ điện giật cao, chỉ nên thực hiện khi có kiến thức và dụng cụ phù hợp. Chuẩn bị: tua vít cách điện đúng cỡ, kìm bấm đầu cốt, bút thử điện, ampe kìm, đầu cốt (ferrule), ray DIN và bản vẽ sơ đồ tủ. Aptomat đã chọn đúng dòng định mức theo dây dẫn.
Bước 1 – Cắt nguồn và xác nhận hết điện
Cắt aptomat tổng cấp nguồn cho tủ, treo biển “đang sửa chữa” nếu là tủ chung. Dùng bút thử điện hoặc đồng hồ kiểm tra chắc chắn không còn điện tại thanh cái và các cọc trước khi chạm tay. Đây là bước quan trọng nhất, không được bỏ qua.
Bước 2 – Gắn aptomat lên ray DIN
Hầu hết MCB, RCBO dân dụng lắp trên ray DIN 35mm. Móc ngàm trên của aptomat vào mép ray, ấn phần dưới cho lẫy kẹp khóa “tách” vào ray. Các aptomat đặt liền nhau, dùng chặn đầu (end stop) hai bên để giữ cố định không xô lệch.
Bước 3 – Đấu dây đúng chiều và đúng pha
- Nguồn vào ở cọc trên (LINE), tải ra ở cọc dưới (LOAD): đây là quy ước chuẩn, giúp khi cắt aptomat thì phía tải hoàn toàn không còn điện.
- Đấu đúng cực: với MCB 1P chỉ đấu dây pha (L); RCBO 1P+N và 2P phải đấu cả dây pha và dây trung tính (N) đúng vị trí ký hiệu trên thân.
- Tủ 3 pha: phân bố tải đều cho 3 pha L1, L2, L3 để tránh lệch pha; aptomat 3P/4P đấu theo đúng thứ tự pha ghi trên thanh cái.
- Bấm đầu cốt: dây nhiều sợi phải bấm ferrule trước khi cắm vào cọc để tiếp xúc chắc, tránh tóe sợi.
Bước 4 – Siết cọc đúng lực
Siết vít cọc chặt chắc theo mô-men nhà sản xuất khuyến nghị, thường 2-3,5 N·m với aptomat dân dụng. Siết lỏng gây phát nhiệt cháy cọc; siết quá tay làm tóp lõi đồng, đứt sợi. Có thể dùng thanh cái răng lược (busbar) để liên kết nhiều aptomat thay vì đấu từng đoạn dây, vừa gọn vừa chắc.
Bước 5 – Kiểm tra và đóng điện thử
Trước khi đóng điện: kiểm tra lại không có dây hở, không chạm vỏ, các cọc siết chặt. Đóng aptomat tổng, dùng bút thử kiểm tra điện áp đúng vị trí. Với RCBO/aptomat chống giật, nhấn nút TEST để xác nhận chức năng chống rò hoạt động (aptomat phải nhảy). Cuối cùng đo dòng tải bằng ampe kìm xem có nằm trong định mức không.
Những lỗi thường gặp
Đấu ngược nguồn vào cọc dưới (vẫn hoạt động nhưng sai quy ước an toàn), quên đấu dây trung tính cho RCBO khiến nút TEST không tác động, siết cọc lỏng gây cháy về sau, và bố trí tải lệch pha nặng trong tủ 3 pha. Nếu không tự tin, hãy thuê thợ có chứng chỉ an toàn điện.