Một mối nối tốt cần đạt điều gì?
Một mối nối dây điện đạt yêu cầu phải vừa chắc về cơ học (không tuột khi kéo) vừa tốt về điện (điện trở tiếp xúc thấp, không phát nhiệt). Mối nối kém là nguyên nhân hàng đầu gây nóng cục bộ và cháy, vì vậy nối dây đúng kỹ thuật quan trọng không kém việc chọn dây.
Các cách nối dây phổ biến
- Xoắn + băng keo: với dây nhỏ trong dân dụng, tước vỏ vừa đủ, xoắn hai sợi vào nhau thật chặt theo cùng chiều rồi quấn băng keo cách điện chồng mí. Chỉ phù hợp với mối nối nằm trong hộp nối.
- Ống ghen co nhiệt: luồn ống co nhiệt vào dây trước khi nối, sau khi nối thì kéo ống trùm mối nối và hơ nóng cho co lại, cách điện gọn và bền hơn băng keo.
- Domino / terminal block: đưa hai đầu dây vào cọc và siết vít, cho mối nối tháo lắp được và gọn gàng trong tủ, hộp nối.
- Đầu cos: bấm đầu cos vào dây rồi bắt vào cọc thiết bị; bắt buộc với dây nhiều sợi vào aptomat, thanh cái để tránh xòe sợi.
Quấn băng keo đúng cách
Băng keo cách điện phải quấn căng, chồng mí khoảng một nửa bề rộng băng và phủ qua phần vỏ cách điện ở hai đầu mối nối ít nhất 1–2cm. Quấn ít nhất hai lớp. Không quấn lỏng, không để hở phần lõi đồng. Băng keo chỉ là lớp cách điện, không phải lớp giữ cơ học — phần xoắn mới quyết định độ chắc.
Tránh mối nối hở trong tường
Đây là lỗi nguy hiểm và rất phổ biến. Mọi mối nối phải nằm trong hộp nối (junction box) có nắp, đặt ở vị trí kiểm tra được. Không chôn mối nối trần trong tường hay trong trần thạch cao, vì khi mối nối lỏng phát nhiệt sẽ không ai phát hiện cho đến khi cháy, và việc sửa chữa sau này gần như không thể định vị.
Quy tắc an toàn khi nối dây
- Cắt nguồn và kiểm tra hết điện bằng bút thử trước khi thao tác.
- Nối cùng loại vật liệu; tránh nối trực tiếp đồng với nhôm nếu không có đầu nối chuyên dụng.
- Mối nối phải đủ tiết diện, không làm thắt nhỏ lõi dây.
- Sau khi nối, kéo thử nhẹ kiểm tra độ chắc trước khi đóng điện.
Khi nào nên dùng thợ?
Mối nối trong tủ điện, mối nối mạch tổng và mạch 3 pha nên do thợ có chứng chỉ thực hiện bằng đầu cos và dụng cụ bấm cos đúng cỡ. Lực siết và chọn cos sai trong tủ điện công suất lớn dễ gây phát nhiệt và hồ quang.