Tủ điện 3 pha dùng ở đâu?
Tủ điện phân phối 3 pha dùng cho nhà xưởng, tòa nhà, cơ sở có tải lớn hoặc thiết bị 3 pha (động cơ, máy nén). Nguồn vào gồm ba dây pha L1, L2, L3, một dây trung tính N và một dây nối đất PE. Hiểu sơ đồ giúp đấu nối đúng và cân pha hợp lý.
Trình tự sơ đồ từ nguồn đến tải
Một sơ đồ tủ 3 pha cơ bản đi theo thứ tự sau:
| Vị trí | Thiết bị | Chức năng |
|---|---|---|
| Đầu vào | MCCB tổng 3 pha (4 cực) | Đóng cắt, bảo vệ quá tải và ngắn mạch toàn tủ |
| Phân phối | Thanh cái L1, L2, L3, N, PE | Phân chia nguồn đến các nhánh |
| Chống rò | RCCB/RCBO (nếu có) | Bảo vệ chống dòng rò, điện giật |
| Nhánh | MCB 1 pha hoặc 3 pha | Cấp và bảo vệ từng tải/khu vực |
Đọc sơ đồ: dòng chảy điện
Điện vào MCCB tổng, qua thanh cái ba pha. Tải 3 pha (động cơ) đấu cả L1, L2, L3 qua một MCB 3 cực. Tải 1 pha (chiếu sáng, ổ cắm) đấu giữa một pha bất kỳ và trung tính N qua MCB 1 cực. Dây PE luôn nối về thanh nối đất, không đi qua aptomat.
Nguyên tắc cân pha
Cân pha là chia tải 1 pha đều cho cả ba pha sao cho dòng trên L1, L2, L3 gần bằng nhau. Khi lệch pha, một pha mang dòng cao gây nóng dây và sụt áp, đồng thời dòng trên dây trung tính tăng. Khi cân pha tốt, dòng trên ba pha gần bằng nhau và dòng trung tính nhỏ (lý tưởng gần bằng 0 với tải cân bằng).
Chọn lọc trong tủ 3 pha
Tương tự tủ 1 pha, cần phối hợp dòng định mức và đặc tính cắt: MCCB tổng lớn hơn MCB nhánh để khi sự cố ở một nhánh, chỉ nhánh đó bị ngắt còn tủ vẫn cấp điện cho phần còn lại. Với hệ thống lớn còn cần phối hợp chọn lọc theo thời gian.
An toàn và thi công
Tủ 3 pha mang dòng và điện áp lớn (380V dây-dây), hồ quang khi sự cố rất nguy hiểm. Việc thiết kế sơ đồ, chọn thiết bị, đấu thanh cái và cân pha bắt buộc do kỹ sư/thợ điện có chứng chỉ thực hiện, luôn cắt nguồn và khóa cô lập trước khi thao tác. Đây không phải công việc tự làm tại nhà.